The news is by your side.

ايمان

احمد جان ماڼو

0

ايمان يوه ديني او سپيڅلې ترکيبي کلمه ده چی ، دپشايې ژبې دادب يوه اساسي برخه جوړوي !

داسلام په دين کښی نوموړي ترکيبي کليمه دمعنا اومفهوم له پلوه پوره په علمي ، ديني انډيوو بار اوډير لوی اوستر ديني مفهوم ورکښی پروت دی !

داچئ دايمان کليمه ديني صبغه لري ښايې ،چی په ټولو تيرو اديانو کښی په يوه معنی اومفهوم شتون ولري اوپه يوه معنی اومفهوم ، توضيح، تشريح ولري چی، په دی اړوند به دهر دين علما په خپل دينی بنياد اوبنسټ سره به ورته زړه پورې تعريفات اوخاص خوندور الفاظ ولري، داسلام په مقدس دين کښی د( ايمان) کليمه داسلام دستر دين د پيغمبر حضرت محمد مصطفی (ص) پورې اړونده ده اوهرمسلمان بايد په خپل پيغمبر ايما ن، باور ولري اوهغه داللهﷻ دنږدی اومقرب دوست په توګه ومني اوايمان ورباندی ولري اوپر دی پوه او باوري وي چی، رسول د الله، نږدی اوخوږ بنده دی، اوهغه يې د يوسترلارښود اومعلم په توګه نړۍ ته دخالق دمخلوق د انسان دلارښودنې لپاره استولی دی ، ترڅو انسانان سمی ، درستې ، لارې ته چی ، د مخلوقاتو دخالق په لاره چی هغه شريک نه لري او واحد پروردګار دئ برابر کاندي نو، انسانان بايد پرخپل لارښود پيغمبر ( ع) ايمان ولري.

معنی دا چی ، د (ايمان ) کليمه په هر دين کښی دوخت دپيغمبر پورې اړونده ديني کليمه ده . معني اوتعريف يې داسلامي ، ديني علماوو له خوا به په ډيرو ښکلو کليمو، تعريفونو اوشننو چی، دايمان دکليمي سره اړوند وي هغه به په ډيرو ښکلو الفاظو سينګار کاندي اوپه علمي دلايلوبه يې مفاهيم اوريدوونکو ته ورواوروي ترڅو د( ايمان) دکليمې په اړونديې معلومات بشپړ يقيني اوباوري شي چی، دايمان کليمه دپيغمبر ع پورې اړونده ده .

داچی زه ديني پوه نه يم دايمان کليمه په خپله تومنه کښی هغه متره شان اوشوکت لري نه شم تعريفولی !

خو! زما په باور د ( ايمان Iman) کليمه يوه عربي کليمه نه ده او دا کليمه د لرغونو زمانو آريايې اديانو پورې مربوطه ترکيبي کليمه ده اوله دي څخه دا ثابتيږي چی ، نوموړې کليمه په خپل لرغوني زمان کښی په همدی معنی اومفهموم دخپل وخت په دين کښی موجوده وه اوتر زمونږ زماني پورې سينه په سينه اوپه شفاهي ډول سره داسلام دين ادب ته ورننوتې ده.

دا په دی خاطر چئ دعربې ژبې دادبياتو کليمه نه ده دا په دی خاطر چی، هلته د ( ايمان) دکليمې څټه او ريښه چی، بايد مصدر اوفعل ولري ورکښی شتون نه لري. کله چی، يونوم لکه د ( ايمان)په کومه ژبه کښی ريښه ونه لري هغې کليمې ته مونږ دهغې ژبې کليمه نشو ويلای !

ترکومه ځايه چی زه پوهيږم د ( ايمان) نوم يوه عربي نوم اوکلمه نشو ګڼلای دا په دی خاطر چی دايمان مشهوره اسلامي کليمه په عربي پراخه ادبياتو کښی مصدر نه لري ، نوکله چی ، مصدر ونه لري نو فعل هم نشي درلودلای نو په همدې بنياد مونږ د( ايمان) کليمه عربي نشو بللای. نو، دومره ويلای شو ، چی د( ايمان) کليمه دخپل تاريخي ، ادبي ، علمي قوت، قدرت او ديني ارزښت او ښکلا له کبله چی، په خپله تومنه کښی يې دځان سره نغښتې لري عربي اسلامي ادب ته داصلي آريايې آريک/ پشايې ژبې څخه په ټول ادبي او علمي قوت سره دعربي ژبې په کور وردننه شوې اوهلته يې ديو ې لوړې ديني اسلامي ارزښتمندې کليمې په توګه يې ځان ته ځای نيولی او دقدر اوعزت وړ شهرت اونوم يې ترلاسه کړی دی.!

اوس به راشو د ( ايمان) د نامه ريښې ته!

په اصلي اريايې ژبې

پشايې / آريک کښی د ( ايمان) دکليمې ريښه:

دايمان کليمه په اصلي آريايې ژبه پشايې کښی ، يوه ترکيبي کليمه ده چی، له دوو پشايې کليمو څخه جوړه شوېده :

۱- اي = يو = واحد.

۲- مان= قبول يې کړه، ويې ومنه .

د من او مان کليمه دپشايې ژبې د ( منيک/ مانيک = منل ) له مصدر څخه دمفرد مخاطب لپاره يو امري فعل دی چی ، د ( من) په شکل کښی لاس ته راځي .

خو داريايې ژبو خصلت له مخې ، کله چی دوه ساکن حروف يودبل سره څنګ پر څنګ واقع شي نو، په دی صورت کښی دساکنو حروفو په مينځ کښی چی، اواز يې ښکاره شي يو صدا دار حرف ته اړتيا لري ، که مونږ اوس د( من) دنامه په مينځ کښی يو غږيز توری لکه (ا) ورزياتکړو نو په دی صورت کیښی مونږ د( من) څه( م+ ا+ ن= مان) ترلاسه کوو چی شکل يې له ( من) څخه په ( مان) واوښت او معنايې کيږي ( من/ مان= ومنه ، قبول يې کړه ) چی د( مان) په لاس راغلی شکل يې په اصطلاح دعري ژبې د( ايمان) دکليمی دوهمه برخه کټ مټ په لاس راغله !

معنی دا چی د اسلامي عربي ديني د ( ايمان) نوم دپشايې ژبې د لاس ته راغلي نامه ( اي +مان =ايمان) سره جوخت اوټکې په ټکې يو شان او په يوه شکل لاس ته راغئ.

نوپرته له شک اوشبهې ويلی شو چی د ( ايمان) کليمه دشکل اومعنی له مخې چی ، يوه پشايې کليمه ده د عربي د( ايمان ) سره کټ مټ يو شی ده . پاتې دی نه وي چی دعرې ژبې ورکړل شوی تعريف اومفهوم يې دپشايې ژبې سره ښه څنګ لګوي خو، مصدر، فعل او معني يې په پشايې اريايې ژبه کښی پرته ده. معنا دا چی دا سپيڅلي د( ايمان) کليمه په ټول قوت پشايې ديني کليمه ده او دخپل قدسيت په خاطر چی په ځان کښی يې شتون لري داسلام د دين په کو ر عربي ادبياتو ته ور دننه شويده.

هيله لرم چی ژب پو هان خاصتآ عربی. دژبې متخصصين خپل نظر د ( ايمان) پشايې ترکيبي نامه په اړوند چی نن دخپل ديني ارزښت په خاطر ورته عربي کليمه ويل کيږي نظر راسره شريک کاندي.

په درنښت احمد جان ماڼو.

(Visited 40 times, 1 visits today)

Leave A Reply

Your email address will not be published.