The news is by your side.

د فارسي ژبې «از» په پښتو کې «له» دی که «د»؟/ امان الله جمالزی 

0

په رسنیو کې خپرېدونکي خبرونه چې لومړی په فارسي لیکل کېږي او بیا پښتو ته ژباړل کېږي، د ناسمې ژباړې له امله یې د پښتو ژبې ډېر قوانین او جوړښتونه زیانمن کړي، د رسنیو له لارې د عامو خلکو خولو ته ورغلي او ورځ په ورځ داسې عامېږي لکه هيڅ چې پردي نه وي.
د فارسي ژبې «از» د پښتو ژبې له «له» سربل سره برابر دی، خو په ځینو هغو ځایونو کې یې هم پښتانه ژباړونکي د سربل په ډول ژباړي چې هلته د اضافت په توګه کارول شوی وي.
«د» په پښتو کې د اضافت یوازنی توری دی او په جملو او عبارتونو کې د ملکیت یا نسبت اړیکې څرګندوي. لکه د احمد قلم، د ټولګي تخته او داسې نور. دلته په لومړۍ جمله کې احمد مضاف الیه، قلم مضاف او «د» د اضافت توری دی چې احمد ته ملکیت ثابتوي. په دویمه جمله کې ټولګی مضاف الیه، تخته مضاف او «د» د اضافت توری دی چې له ټولګي سره د تختې نسبت څرګندوي. که په پښتو کې داسې جمله لیکل کېږي چې له چا سره د ملکیت یا نسبت اړیکې څرګندوي، «د» یوازنی توری دی چې دغه اړیکې ټینګوي، خو له فارسي د شوو ژباړو له امله اوس د «د» پر ځای «له» کارول کېږي او لامل یې هم د فارسي ژبې د «از» ناسمه ژباړه ده. دلته به څو بېلګې ولولو او سم‌والی او ناسم‌والی به یې څرګند شي.
«از» د سربل په توګه؛
«از کابل به غزني میروم.»
«له کابله غزني ته ځم.»
په دغه جمله کې د «از» ژباړه په پښتو کې د سربل په ډول راځي چې «له» سربل ورسره برابر دی او په دغه جمله کې سم ژباړل شوی.
«ريیس جمهور از میان پنج کاندید انتخاب خواهد شد.»
«ولسمشر به د پنځو نوماندانو له منځه وټاکل شي.»
په دغه جمله کې هم د «از» ژباړه په پښتو کې د سربل په توګه راځي چې دلته هم «له» سربل ورسره برابر دی او سم ژباړل شوی.
«از» د اضافت په توګه؛
«بسیاری مردم از حکومت حمایت کردند».
«ډېرو خلکو د حکومت ملاتړ وکړ.»
په دغه جمله کې د «از» ژباړه په پښتو کې سربل نه راځي او د سربل په توګه یې ژباړل تېروتنه ده، «د حکومت ملاتړ» عبارت کې حکومت د مضاف الیه او ملاتړ د مضاف په بڼه راغلی چې د حکومت له ملا تړلو سره د خلکو نسبت څرګندوي. که دا جمله را وسپړو او ووایو «زه د حکومت ملا ور تړم» ؛نو مالومېږي چې ملاتړ د ملا تړل دي او «زه له حکومت ملا ور تړم» هيڅ سمه مانا نه‌شې ورکولای، که څوک ولیکي چې «ډېرو خلکو له حکومته ملاتړ وکړ»؛نو دلته یې «از» د «له» په سربل سره ژباړلی او تېروتنه یې کړې.
«رییس جمهور از خانوده‌های سیلاب‌زده دیدار کرد.»
«ولسمشر له سېلاب‌ځپلو کورنیو لیدنه وکړه.»
په دغه جمله کې هم د «از» ژباړه په پښتو کې د سربل په توګه نه راځي، دا جمله باید د اضافت ترکیب واخلي او داسې ولیکل شي؛ «ولسمشر د سېلاب‌ځپلو کورنیو لیدو ته ورغی.» دلته به «د» د سېلاب‌ځپلو کورنیو او ولسمشر د لیدلو تر منځ اړیکې وښيي او که څوک یې «له سېلاب‌ځپلو کورنیو څخه…» ولیکي؛ نو تېروتنه یې کړې. دا جمله به په نورو ډولونو هم لیکل کېدای او ژباړل کېدای شي، خو زما موخه دلته د «له» او «د» د کارولو تر منځ توپیر څرګندول دي.

(Visited 85 times, 1 visits today)

Leave A Reply

Your email address will not be published.


cheap jerseyscheap nfl jerseyscheap mlb jerseyscheap jerseys