The news is by your side.

انسان او مینیملزم

طارق تسل

0

د انسان له پېدایښت سره سم، هغه ته په زړه او ذهن کې د هیلو سمندر خوشی شویدی. دا سمندر تر هغې په څپانده ډول بهېږي، تر څو چې انسان له ژوند سره خپلهاړیکه نه وي پرې کړې. له ادمه تر دې دمه د هیلو په لوی سمندر کې انسان لاهو دی.آدم ع د یوې هیلې پر سر له جنته تر ځمکې پورې راورسېدلو، د هغه دا هیله وه، چېپه جنت کې هغه ځانګړې میوه، چې رب یې ترې منع کړی هم و، یو ځل وڅکي یا یېپه اړه پوه شي. د انسان د هیلو لړۍ عجیبه ځانګړتیا دا لري، چې یوه پوره شي،سمدستي بله پیدا شي او بیا چې هغه پوره شي، ورپسې بله رامنځته شي. افلاطون بهویل، چې د انسان د چلند جریان له دریو سرچینو څخه رامنځته شوی دی:

 ۱. هیله

  ۲. احساس

 ۳. پوهه.

همدارنګه نوموتي فیلسوف سپینوزا ویلي وو، چې هیلې د یوه انسان د هستۍ وسیله ده.خو کله چې هیلې له حده زیاتېږي او یا یې بې ضرورته حالت منځ ته راځي، بیا دانسان د ژوند پر بېلابېلو اړخونو منفي اغېز پرېباسي. هغه هیلې چې زموږ د ژوندبنسټ جوړوي، په پوره کولو او ورته په رسېدلو کې یې موږ سل سلنه مسؤلیت لرو. دبېلګې په ډول، یو انسان د نوې ځوانۍ په دور کې دا هیله لري، چې له ښوونځي فارغشي. کله چې له ښوونځي فارغ شي، بیا یې ستره هیله دا وي، چې د خپلې خوښې سرهسم پوهنځي ته بریالی شي او ورڅخه په ښه درجه کې فارغ شي، کله چې دا هیله همپوره شي، بیا یې د دې هیلو لړۍ دې حد ته ورسېږي، چې کله به له هېواده بهر په یوهنوموتي پوهنتون کې ماسټري کوي او دا لړۍ همداسې پسې غځېږي. موږ د دا ډول اودې ته ورته نورو هیلو د پوره کولو مسؤلیت لرو او باید چې کار ورته وکړو. بل هغهډول هیلې دي، چې پوره کول او ورته رسېدل یې اصلا هېڅ کومه ګټه نه لري، بلکېیوازې د انساني غریزو بېلابېلې تابلوګانې نندارې ته وړاندې کول وي او بس.

موږ همدلته د مینیملزم بحث ته داخلېږو او دا روښانه کوو، چې د یادې اصطلاح اصليمفهوم څه دی؟ وروسته به یاد اصطلاح ته له پورته ذکر شوي بحث سره اړیکه همورکړو. پښتانه متل کوي، چې (( له خپلې کمپلې سره پښې غځوه!)) دا خبره که پهغور سره وشنل شي، نو دا به روښانه شي، چې د نړۍ ځینې مشهور سوداګر اونوموتي اشخاص په همدې لاره تللي دي او کله یې چې پرمختګ کړی دی، بیا یې همخپله دا لاره نه ده پرېښې. د نړۍ د بېلابېلو توکو ستر شرکتونه او فابریکې د نن دور دانسان ذهن د خپلو سوداګریزو اعلاناتو او تبلیغاتو له لارې دې ته چمتو کوي، چېتوکي یې وپیري او د مینیملزم پر لاره یې مزل ته پرېنږدي. مینیملزم په لنډ ډول داسېتعریفولی شو: هغه کس چې د مینیملزم پر لاره ځي، په ژوند کې د بېلابېلو توکوکارؤنه تر هغه حده پورې کوي، چې ستونزه یې ورحلولی شي او په دې لاره کې لهبېځایه اسراف څخه ډډه کوي، په دې مانا چې د بې مفهومه هیلو هوس یې په داسې کارنشي مجبورولی چې هغه تواني او له اسرافه سرچینه واخلي. دا خبره په یوه بېلګه کېروښانه کوو: یو ځوان په ۸۰۰۰ افغانۍ سمارټ فون رانیسي، دا سمارټ فون د دېځوان، هغه ستونزې ټولې حلولی شي، د کومو په خاطر چې سمارټ فون لرل اړینوي. نو که اوس دا ځوان خپل د ۸۰۰۰ افغانیو سمارټ فون له لږې مودې کارؤنېڅخه وروسته لرې کړي او د بل ډول سمارټ فون په تړاو اعلانات واوري او هغه لهدې څخه په لوړه بیه وپیري، همدې ته د مینیملزم څخه انحراف وايي. دلته اړینه وه،چې ځوان د مینیملزم په لاره تګ کړې وی او له خپلې کمپلې سره یې پښې غځولېوې، ځکه د ۸۰۰۰ افغانیو بیه لروونکي سمارټ فون سره یې ستونزې حلولی شوې،خو د بېځایه هیلې کر یې په زړه کې وشو او ځان یې بېځایه توان ته ورکړ. هغههېوادونه چې د ټیکنالوژۍ او ورته نورو مسائلو خپرېدل پکې په چټکۍ سره صورتونیسي، زیاتره وګړي یې له مینیملزم څخه په بشپړ انحراف باندې روږدي وي. د موټرد کارؤنې اصلي موخه دا ده، چې خلک پکې له یوه ځایه بل ځای ته سفر وکړي، داموخه په یوه ارزان بیه موټر سره هم ترلاسه کیدلی شي او په یوه ګران بیه موټر باندېهم، خو هوښیار خلک په داسې مورد کې له لومړي اپشن څخه کار اخلي او د مینیملزمطرفداري غوره کوي. بله خوا د بېځایه هیلو لروونکي خلک بیا په دوهم اپشن فوکسکوي او دا کار ترې په ژوند کې نورې اصلي هیلې په اوبو لاهو کوي. په پاې کې بایددا یاده کړو، چې انسان د ژوند بېلابېل اړخونه لري، هوښیار او د ژوند په رمز باندېپوه خلک د خپل ژوند ټولو اړخونو ته پام کوي او د ژوند بېلابېلې هیلې د لومړیتوبلرلو پر بنسټ کټګوري کوي او هماغومره ارزښت ورته ورکوي. د اوس دور انسانته پکار ده، چې د هیلو په څپانده سمندر کې د مینیملسټي فکر سره لامبو ووهي او دسمندر بلې غاړې ته هسکه غړۍ پورې وځي.

(Visited 43 times, 1 visits today)

Leave A Reply

Your email address will not be published.